Tôi có một người bạn rất thân khi
học cấp hai. Rồi không hiểu vì sao, do đâu và từ bao giờ, chúng tôi không gặp
mặt nhau nữa, không trò chuyện với nhau. Chúng tôi mất hút nhau trong cuộc đời.
Một hôm kia, tôi chợt nhìn thấy bạn
khi đang trên đường đi làm về. Tôi không kìm được mừng rỡ đến chào hỏi bạn, bắt
tay bạn và nhắc lại thời thơ ấu xưa. Nhưng bạn có vẻ ngại ngần…Và tôi, sau mấy
câu xã giao bỗng dưng không còn gì để nói. Chia tay bạn ra về, tôi chợt nhận ra
rằng tình bạn ấy đã phai nhạt từ lâu lắm. Tôi vẫn yêu quý bạn như ngày cũ, vẫn
nhớ về bạn dù bao năm trời không gặp. Và bạn, có lẽ không đến nỗi hững hờ. Nhưng
những ngã rẻ cuộc đời đã khiến chúng tôi không còn gì chung để chia sẻ với nhau…
Người ta thường nói tình bạn khởi
đầu từ tuổi hoa niên luôn rất đẹp. Nhưng người ta quên không nói rằng tình bạn ở
tuổi hoa niên cũng có thể là một bước ngoặt.
Đó là thời điểm của những đổi thay
về thể xác, tâm lý, nhận thức và tình cảm…Những thay đổi đến từ từ và không hề
theo trình tự nào, không giống nhau ở từng người một. Đó là lúc ta nhận ra mình
thay đổi, ta khám phá ra hình ảnh của mình, ngày một rõ ràng hơn. Và rồi, cả
những người bạn vốn rất thân thiết của ta cũng thay đổi.
Những người bạn đồng hành cùng em
đi qua thời mới lớn chông chênh này nhiều khả năng sẽ là những người bạn thân
thiết và chân thành nhất mà em có được trong suốt cuộc đời. Đó là những người đã
nhìn thấy em trong quá trình lột xác, có khi từ một người hiền lành bỗng dưng
trở nên cục cằn, có khi từ xấu xí trở nên xinh đẹp, từ yếu đuối trở nên mạnh mẽ,
hoặc ngược lại. Người đã chứng kiến những thay đổi lạ kỳ nhưng vẫn ở bên cạnh
em, và người đã thay đổi nhưng em vẫn cảm thấy thân quen.
Có nhiều khả năng đó sẽ là một
người bạn thiết.
Giai đoạn thơ ngây và thường vô vị
lợi này là cơ hội tốt nhất để tìm được một tình bạn thân thiết. Em có thể có
nhiều mối quan hệ trong đời được mệnh danh tình bạn, nhưng những người bạn thiết
thì thật sự hiếm hoi. Vì thế, hãy cố giữ chặt lấy họ.
Nhưng nếu…
Nếu em không thể nào giữ được tình
bạn thì sao? Trong quá trình thay đổi không gì ngăn cản được ấy, có những người
bạn ngày càng trở nên gắn bó, nhưng cũng có khi, em đột nhiên nhận ra rằng có
những người bạn từ thời ấu thơ giờ bỗng trở nên xa lạ. Có thể đó là lỗi của em,
có thể đó là lỗi của bạn, có thể là lỗi cả hai, nhưng có thể (và cũng thường như
thế) là không ai có lỗi.
Mary Tyler Moore đã nói rằng
“Đôi khi, bạn phải quen biết một người thật
sâu sắc mới có thể nhận ra đó là một người hoàn toàn xa lạ”.
Cuộc sống đang chảy về phía trước. Em đổi thay và bạn cũng
đổi thay. Sự chia xa âu cũng là lẽ thường tình của đời sống, có rồi lại mất, đến
rồi lại đi. Vì thế sẽ có những tình bạn keo sơn kéo dài đến tận khi ta xa
lìa cuộc đời với mái đầu bạc trắng, nhưng cũng có những người chỉ gắn kết với
nhau trong một đoạn đời nào đó rồi thôi. Những người bạn của cuộc đời/ Có
người như tấm gương/ Có người như cái lược/ Có người như con dao/ Có người như
ngụm nước…(*) Theo sự đưa đẩy của cuộc đời (và đôi khi của cả lòng người),
ta có thể kết thân rồi sau đó phải giã biệt không ít tình bạn qua mỗi chặng
đường.
Người ta vẫn viết trong sách rất
nhiều cách để giữ cho tình bạn lâu bền. Nhưng dường như chẳng mấy khi người ta
nói cho chúng ta biết cách để tình bạn ra đi đúng lúc. Giữ được tình bạn đẹp là
một nghệ thuật. Nhưng biết cách chia tay tình bạn (đã từng) đẹp cũng là một nghệ
thuật. Đó là phải làm sao để dù không còn cà phê cà pháo, hẹn hò hàn huyên hay
quan tâm sâu sắc đến nhau nữa, nhưng vẫn không hề ghét bỏ nhau.
Nếu sống chân thành, em sẽ hiểu là
đôi khi phải buông tay để tình bạn ra đi - nhẹ nhàng trong luyến tiếc. Bởi sự
thân mật một cách gượng ép - cốt để níu kéo một mối quan hệ đã nhạt nhòa - sẽ
chỉ tạo nên những vết hằn xấu xí trên gương mặt hồn nhiên của kỷ niệm.
Chi bằng cứ trả tình bạn ấy về đúng
chỗ của nó – trong một ngăn ký ức của ta - để mỗi lần nhớ đến ta đều thấy lòng
mình rung lên bởi chút bồi hồi rất nhẹ: “Về đâu dăm người bạn nhỏ/ tựa những
vì sao đêm/ lấp lánh trong dòng Ngân Hà của trí nhớ?”(*)
Và điều đáng kể nhất, chính là
những dư vị còn lại trong trái tim ta, làm đầy ắp tâm hồn ta. Những dư vị ngọt
ngào từ một tình bạn - dù đã nhạt nhòa.
Phạm Lữ Ân
No comments:
Post a Comment